Dijkman Muziek

Microfoons

Microfoons zijn noodzakelijk voor het doorgeven van het signaal van instrumenten (waaronder de menselijke stem) aan bijvoorbeeld een mixer of aan opnameapparatuur.  Dit doen ze door het omzetten van het geluid in electriciteit. Later word deze electriciteit door luidsprekers weer vertaald naar geluid.

Goede microfoons zijn enorm belangrijk voor een goede productie want geluid dat bij de bron al slecht word opgenoemen kan nooit meer goed worden gemaakt.
Omdat geen enkel instrument of stem dezelfde is, kan de keuze van een microfoon dus ook voor elk instrument of stem anders zijn. Dit is de reden dat opnamestudio’s vaak enorme hoeveelheden verschillende microfoons hebben. De manier waarop microfoons geluid in electriciteit omzetten verschilt per type microfoon. De 3 meest voorkomende microfoontypes zijn Dynamische, Condensator en Ribbon microfoons.
 
Dynamische Microfoons
 
Microfoons pikken de geluidsgolven op door middel van een membraan. Dit is een zeer licht en dun “vliesje” wat meebeweegt op de golven van het geluid.
Bij een dynamische micrfoon zit dit membraan verbonden aan een spoel die op zijn beurt weer tussen magneten geplaatst is. Door veranderingen in de geluidsdruk beweegt de spoel en word er een zwak electrisch signaal opgewekt. Hoe hoger de verandering in de luchtdruk hoe groter het electrisch signaal dat word opgewekt. Dit zeer zwakke electrische signaal word via een microfoon voorversterker omgezet tot een bruikbaar audiosignaal.
Omdat dynamische microfoons in verhouding tot de andere type microfoons een vrij zwaar membraan hebben reageren ze minder snel op geluid en hebben ze meer moeite met het doorgeven van snelle trillingen (hoge frequenties).
 
Dynamische microfoons zijn daarnaast een stuk minder “gevoelig” dan bijvoorbeeld condensator microfoons. Dit heeft als nadeel dat ze minder geschikt zijn voor het opnemen van zachte geluiden, maar als voordeel dat ze minder “omgevingsgeluid” opnemen waardoor ze beter te gebruiken zijn op het podium. Ook zijn ze beter bestand tegen harde geluiden zoals een kickdrum. Een ander belangrijk voordeel van dynamische microfoons is dat ze vrijwel geen electronica bevatten en veel steviger zijn dan condensator of ribbon microfoons. Dit is de reden dat op podia, waar nog wel eens gesmeten word met microfoons, vooral gekozen word voor dynamische microfoons.
 
Ribbon microfoons  ribbon
 
De werking van de Ribbon microfoons, ook wel band microfoons genoemd, is vrijwel gelijk aan die van dynamische microfoons. Het verschil is echter dat het membraan van een ribbon microfoon uit een dun metalen band (vandaar de naam) bestaat die tussen de 2 polen van een magneet opgehangen is. Dit bandje beweegt mee op veranderingen in de luchtdruk. Net als de dynamische microfoon heeft de Ribbon microfoon geen fantoomvoeding nodig.  (bij sommige ribbon microfoons kan fantoomvoeding zelfs schade aanrichten!)
Doordat het membraan van de ribbon microfoon zeer kwetsbaar is, word de ribbon microfoon, net als de condensator, vooral in de studio gebruikt.  Ondanks dat de ribbon microfoon kwa werking meer op een dynamische microfoon lijkt, is het geluid van de ribbon door het zeer dunne membraan te vergelijken met een condensator microfoon. Ze reageren vrij snel en ook de weergave van de hoge frequenties is zeer goed, al klinkt de ribbon vaak iets rustiger in het hoog dan de condensator.  Het warme geluid van een gitaar kan zeer goed door de riboon microfoons worden weergegeven.
Condensator Microfoons  Condensator_microfoon
Condensator micrfofoons zetten het geluid om in electriciteit via een condensator. De condensator bestaat uit 2 electrisch geladen platen met daartussen een luchtlaag. Een van deze platen, het membraan reageert op de luchtdruk waardoor het voltage van de electrische lading tussen de 2 platen veranderd gelijk de luchtdruk. Het membraan van een condensatormicrofoon is een extreem dun plaatje dat vaak met goud of zilver bekleed is voor de geleiding van de stroom.
 
Omdat het membraan van de condensator microfoon in tegenstelling tot het membraan bij de dynamische microfoon niet vast zit is deze vele malen lichter dan bij de dynamische microfoon. Dit zorgt ervoor dat het geluid veel nauwkeuriger kan worden doorgeven.
Condensator microfoons hebben dan ook een veel snellere respons op geluiden en zijn in staat hoge frequenties weer te geven tot ver boven het menselijk gehoor.
 
Tevens is de dynamiek van een condensator veel beter dan die van een dynamische microfoon. Dit wil zeggen dat de verschillen tussen harde en zachte geluiden veel beter kunnen worden weergegeven zonder dat er ruis zich voordoet bij de zachte geluiden.
Omdat de condensator microfoon electrische delen bevat heeft de microfoon stroom nodig van buitenaf. Dit word meestal gegeven in de vorm van fantoomvoeding (48volt). Deze voeding word gegenereerd vanuit het mengpaneel of de audio interface en word doorgegeven via een XLR kabel.
Deze fantoomvoeding is niet schadelijk voor de condensator microfoon tenzij je de microfoon kabel lostrekt terwijl de fantoomvoeding nog aanstaat!
 
De grote van het membraan kan bij condensatormicrofoons enorm verschillen. Er word dan ook een onderscheid gemaakt in klein membraan microfoons en groot membraan microfoons. Microfoons met een membraandiameter van 1 cm of kleiner vallen onder de klein membraan microfoons en microfoons met een membraan van 2 cm of meer zijn de grootmembraan microfoons.
 
Grootmembraan microfoons zijn vaak iets gekleurder van klank en worden vooral gebruikt voor het opnemen van stemmen en akoestische gitaren. Kleinmembraan microfoons hebben een snellere respons en zijn neutraler en worden om die redenen dan ook vooral gebruikt voor het opnemen van de overhead en de hihats van drumstellen.
Een belangrijk nadeel van condensator microfoons, naast de prijs, is dat ze zeer kwetsbaar zijn. Waar een dynamische microfoon meestal wel tegen een stootje kan, is een condensatormicrofoon soms na 1 keer laten vallen al niet of nauwelijks meer te gebruiken. Ook voor de luchtvochtigheid en temperatuurverschillen moet enorm worden opgepast.
 
USB microfoons
USB microfoons kunnen zowel dynamisch als condensator microfoons zijn. Het verschil met de ‘gewone’ microfoons is dat ze het signaal direct via aan de PC/Mac doorgeven. (En in het geval van de condensator USB microfoon zelfs hun stroom uit de USB poort van de computer halen)
Veel USB microfoons zijn dan ook afgeleid van een gelijksoortige dynamische of condensator microfoon en zijn kwa eigenschappen vrijwel identiek.
 
USB microfoons hebben dus het voordeel dat ze direct in te pluggen zijn in de computer en dat ze daardoor makkelijker mee te nemen zijn en de kosten van een pre-amp besparen.
Maar er kleven ook nadelen aan het gebruik van USB microfoons.
 
Er is slechts een beperkte selectie aan USB microfoon op dit moment en het grootste deel daarvan is niet van hele hoge kwaliteit. Een hoogwaardig merk als Neumann maakt bijvoorbeeld vooralsnog geen USB microfoons. De pre-amp die een soms aangename kleur aan het geluid kan geven is er tussen uit gelaten, en ook de bitrate waarin kan worden opgenomen is over het algemeen lager dan die van een normale condensatormicrofoon met pre-amp.
De USB microfoon word om deze redenen dan ook vaak ingezet als instapmicrofoon of als Podcast micrfoon waar de kwaliteit van de opname niet vreselijk hoogwaardig hoeft te zijn.
Richtingskarakteristieken.
 
De richtingskarakteristiek van een microfoon geeft de gevoeligheid voor de hoek en afstand waar het geluid vandaan komt. Zo zal bij de meeste microfoons het geluid van de voorkant het best worden opgenomen en het geluid van de achterkant en zijkanten verzwakt worden opgenomen.
Dit type microfoon word de cardioide microfoon genoemt en heeft een “nier”karakteristiek.
Een hypercardioide microfoon is nog meer richtingsgevoelig. Hierbij komt er nog minder signaal vanaf de zijkanten binnen, maar wel iets meer signaal vanaf de achterkant dan bij een cardioide microfoon.
Een bi-directionele microfoon is aan beide kanten (voor- en achterkant) even gevoelig. De zijkant is hier echter bijna niet gevoelig voor geluid. Dit type word ook wel de “figure of 8” genoemt omdat het er schematisch uit ziet als de vorm van het cijfer 8.
De Omnidirectionele microfoon is volledig rondom gevoelig. Bij dit type microfoon maakt de afstand  tenopzichte van de microfoon ook niks uit voor de toonbalans. Vanaf elke afstand of plaats neemt een omni microfoon het geluid zo natuurgetrouw mogelijk op.
 
Waar op te letten bij de aanschaf van een microfoon?
 
  • Is de microfoon voor Live of voor Studio gebruik? Bij live is de keuze voor een dynamische microfoon meer voor de hand liggend, bij studiogebruik word vaak voor condensator gekozen.
  • Heb je beschikking over fantoomvoeding? Zo nee dan valt de condensatormicrofoon al af. Voor zangopname is dan de USB microfoon vaak een goede optie.
  • Neem je harde geluiden (kickdrum, basgitaar) op? Let dan op de maximale geluidsdruk (SPL) die de microfoon aan kan. Dynamische microfoons zijn hier over het algemeen beter geschikt voor dan condensator.
  • Past de richtingskarakteristiek bij wat je wilt doen? (of zit er een switch op voor het wisselen hiervan)  Een omni microfoon kan bijvoorbeeld erg lastig zijn in een rumoerige ruimte. 

Geschreven door: The Music Assistant - Maarten

Hier kunt u uw tekst invullen

 

Mis geen enkele aanbieding en abonneer u op onze nieuwsbrief!